Dokuma ve örme kumaşlardan nonwovena geçen bir laboratuvar çoğu zaman mevcut yöntemlerini kullanmaya devam edebileceğini düşünür. Varsayılan olarak edemez. En yaygın tekstil standartlarının birkaçı nonwovenları açıkça kapsam dışı bırakır — kalınlık için ISO 5084 bunlardan biridir — ve nonwovenların kendi yöntem ailesi vardır: ISO 9073, Nonwovenlar — Test yöntemleri.
Aile büyüktür, bölüm numarasıyla ilerler ve birçok bölümü 2021'den bu yana revize edilmiştir. Bu rehber ana bölümleri ölçtükleri özelliğe ve her birinin gerektirdiği cihaza göre eşleştirir.
Ana bölümlere bir bakış
| Bölüm | Özellik | Cihaz tipi |
|---|---|---|
| ISO 9073-1 | Birim alan kütlesi | Kesici ve hassas terazi |
| ISO 9073-2 | Kalınlık | Nonwoven ayak ve yükleriyle kalınlık ölçer |
| ISO 9073-3 | Kopma mukavemeti ve uzama, şerit | Çekme cihazı (CRE) |
| ISO 9073-4 | Yırtılma direnci, yamuk | Çekme cihazı (CRE) |
| ISO 9073-5 | Mekanik delinmeye direnç, bilye | Bilyalı patlama cihazı |
| ISO 9073-6 | Emicilik | Emicilik düzeneği |
| ISO 9073-7 | Eğilme uzunluğu | Cantilever sertlik cihazı |
| ISO 9073-9 | Dökümlülük, drape katsayısı | Drape cihazı |
| ISO 9073-12 ila -14 | Talep emiciliği, tekrarlı sıvı geçişi, geri ıslatma | Hijyen ürünü test düzenekleri |
| ISO 9073-15 | Hava geçirgenliği | Hava geçirgenlik cihazı |
| ISO 9073-16 | Su geçişine direnç (hidrostatik basınç) | Hidrostatik basınç cihazı |
| ISO 9073-18 | Kopma mukavemeti, grab | Grab yüzeyli çekme cihazı (CRE) |
Teknik nonwoven üreten tipik bir laboratuvar 1, 2, 3 ve 4. bölümlerle başlar. Hijyen ve medikal nonwovenlar sıvı yönetimi bölümlerini, filtrasyon ve koruyucu ürünler 15 ve 16'yı ekler.
Baskılar değişti — yılı kontrol edin
Son revizyonlar arasında 1. bölüm (2023), 3. bölüm (2023), 4. bölüm (2021), 5. bölüm (2025), 7. bölüm (2024) ve 18. bölüm (2023) var. 2. bölüm çok daha eski tarihlidir. Yıllar önce yazılmış müşteri şartnameleri yürürlükten kalkmış baskılara atıf yapabilir ve yöntem ayrıntıları baskıdan baskıya değişebilir.
Şartname yıl belirtmeden "ISO 9073-3" diyorsa hangi baskının geçerli olduğunda anlaşın. Eski bir yıl veriyorsa, o baskıya mı güncel baskıya mı test edileceğine müşteriyle karar verin ve raporda belirtin.
Dokuma alışkanlıklarının hataya yol açtığı yerler
Kopma: şerit genişliği seçenekleri. ISO 9073-3, 25 mm (A seçeneği) ve 50 mm (B seçeneği) numune genişlikli iki prosedür sunar. Seçeneği yazılmamış sonuç belirsizdir. ISO 9073-18 grab yöntemidir; şerit ve grab sonuçlarını karşılaştırmayın.
Yırtılma: Elmendorf değil, yamuk. ISO 9073-4, çekme cihazında yamuk prosedürünü kullanır. Elmendorf sarkacı olan bir laboratuvar onu nonwovenlarda kullanmaya heveslenebilir, ama bu farklı sonuç veren farklı bir yöntemdir.
Elastik nonwovenlar için bilyalı patlama. ISO 9073-5, esas olarak belli ölçüde elastikiyeti olan ve normal patlama testinin uygulanamadığı nonwovenlar için tasarlanmıştır.
Kalınlık. ISO 5084 nonwovenları kapsamaz. ISO 9073-2, nonwovenlar için yazılmış kalınlık yöntemidir. Nonwovenların çoğu hacimli ve sıkışabilir olduğundan basınç ve ayak alanı dokumalardan bile daha önemlidir.
Yön: çözgü-atkı değil, MD ve CD
Nonwovenların çözgüsü ve atkısı yoktur. Özellikleri makine yönü (MD) ile en yönü (CD) arasında, çoğu zaman güçlü biçimde farklıdır: taranmış ya da spunlace bir tülbent MD'de çoğu zaman CD'ye göre belirgin biçimde daha güçlüdür.
- Numune rulodan kesilirken her parçaya MD'yi işaretleyin; parça kesildikten sonra MD çoğu zaman gözle anlaşılamaz.
- MD ve CD'yi ayrı test edin, ayrı raporlayın.
- MD ve CD'yi asla tek bir "mukavemet" değerinde ortalamayın.
En boyunca numune alma
Nonwoven rulolar en boyunca, özellikle tülbent oluşumu ve bağlamanın daha az düzgün olduğu kenarlara yakın bölgelerde değişir. Numuneleri kullanılabilir en boyunca, kenarlardan uzakta ve rulo boyunca birden fazla noktadan alın. Birim alan kütlesi için bu, terazi seçiminden daha önemlidir: hafif bir spunbond, rulonun ortası ile kenarı arasında büyük farklar gösterebilir.
Hafif nonwovenlar numune kütlesine yetecek hassasiyette bir terazi de ister. Düşük gramajlı bir spunbond numunesi bir gramın yalnızca küçük bir kesri kadar gelebilir.
Kondisyonlama
Polipropilen gibi hidrofobik polimerlerden yapılan nonwovenlar az nem çeker; bu yüzden laboratuvarlar bazen kondisyonlamayı atlamaya heveslenir. Oysa birçok nonwoven viskoz, pamuk veya selüloz hamuru içerir ve bunlar nem çeker; birçok apre de higroskopiktir. İlgili bölümün istediği şekilde, normalde ISO 139 standart atmosferinde kondisyonlayın.
Cihaz listesini oluşturmak
Yeni bir nonwoven laboratuvarı için pratik bir sıra şudur:
- ISO 9073-1 için terazi ve kesici.
- ISO 9073-2'ye uygun ayak ve yüklerle kalınlık ölçer.
- ISO 9073-3, -4 ve -18 için şerit ve grab çene yüzeyli çekme cihazı.
- Tutum veya dökümlülük müşteriler için önemliyse ISO 9073-7 ve -9 için sertlik ve drape.
- Filtrasyon, medikal veya koruyucu ürünler için ISO 9073-15 ve -16 kapsamında hava geçirgenliği ve hidrostatik basınç.
- Elastik nonwoven üretiliyorsa ISO 9073-5 için bilyalı patlama.
Bu bölümler için listelenen terazileri, kalınlık ölçerleri, çekme cihazlarını, sertlik ve drape cihazlarını, hava geçirgenliği ve hidrostatik basınç cihazlarını İstanbul'daki kendi atölyemizde üretiyoruz.