Bir karo halının havı mükemmel olabilir ve yine de bir koridorda birkaç ay içinde bozulabilir — birleşim yerlerinden. Kesik kenar, havın artık çevresindeki yapı tarafından kilitlenmediği, tabanın açıkta kaldığı ve her ofis sandalyesi tekerleğiyle her topuğun desteksiz bir kenara bindiği yerdir.
ISO 10833, Tekstil zemin kaplamaları — Modifiye Vettermann tambur testi ile kesik kenarlarda hasara direncin tayini, bu hasarı laboratuvarda yeniden üretmek için vardır. Güncel baskı ISO 10833:2025'tir ve karo ile plakaların yanında rulo (yaygın) malzemeleri de kapsar. Önceki baskı ISO 10833:2017, Avrupa'da EN ISO 10833:2019 olarak kabul edilmiş ve eski EN 1814'ün yerini almıştı; müşterinizin şartnamesinin hangi baskıya atıf yaptığını kontrol edin.
Aynı tambur, farklı test
Vettermann görünüm testini — bugün ISO 23106, önceden ISO 10361'in parçası — zaten yapan laboratuvarlar, ISO 10833'ün farklı raporlu aynı test olduğunu varsayar. Değildir.
| ISO 23106 (görünüm) | ISO 10833 (kesik kenar) | |
|---|---|---|
| Soru | Hav yüzeyi kullanımla nasıl değişir? | Kesik kenarlar ve birleşimler dayanıyor mu? |
| Numune düzeni | Tamburun sürekli kaplanması | Kenar veya birleşim zorlanacak şekilde yerleşim |
| Yükleme | Standart Vettermann bilyesi ve pabuçları | Kenar hasarı için modifiye yükleme düzeni |
| Değerlendirme | Görünüm değişimi, referanslara göre not | Kenar hasarının türü ve boyutu |
Tambur ve tahrik ortaktır; tek makinenin iki yönteme de hizmet edebilmesi bu yüzdendir. Değişen şey yükleme kiti, numune hazırlığı ve değerlendirmedir. Örneğin bizim tambur cihazlarımız ISO 23106 ve ISO 10833 için ayrı yükleme düzenekleriyle gelir; sonuçlar tuhaf göründüğünde ilk elenmesi gereken ihtimal bu kitlerin karıştırılmasıdır.
Numune nasıl kurulur
ISO 10833'ün özü, test edilen kenarların bilinçli seçilmesidir:
- Rulo malzeme, boyuna dar bir açıyla kesilir; böylece kesik kenar hav sıralarını çaprazlar ve bir ek yerindeki gibi zorlanır. 2017 revizyonu rulo numunelerin hazırlanmasını ve kesimini güncelledi; prosedürünüz 2001 baskısına göre yazıldıysa yenileyin.
- Karolar, karoların orijinal kenarları birleşimi oluşturacak şekilde yan yana konur. Müşterinin döşeyeceği şey bu fabrika kenarlarıdır ve test edilen de onlardır.
En yaygın hata, karoları tambura sığsın diye laboratuvarda kesip laboratuvarda kesilmiş kenarı değerlendirmektir. Yeni ve temiz bir bıçak kesimi; zımbalanmış, mühürlenmiş ya da bitirilmiş bir üretim kenarından farklı davranır. Numune yerleşimini, fabrika kenarları birleşimi oluşturacak şekilde planlayın.
Hasar sayılan nedir
ISO 10833 değerlendiriciden genel bir "görünüm" notu değil, belirli hasar türlerini aramasını ister:
- Delaminasyon — kullanım yüzeyinin ya da birincil tabanın ikincil tabandan veya köpükten ayrılması;
- Saçaklanma — kesik kenardan hav ya da taban malzemesi kaybı;
- Tutam çıkması — tutamların kullanım yüzeyinden kopması;
- Filizlenme — üretimde havın içinde kalmış aşırı uzun tutam bacaklarının kullanımda ortaya çıkması;
- Merdivenlenme / kaçma — aynı sıradaki ardışık ilmeklerin kaybı.
Bunlar farklı üretim sorunlarını anlatır. Delaminasyon taban yapıştırıcısını ya da kürlemeyi, saçaklanma ve tutam çıkması tutam bağlanmasını, merdivenlenme ilmek yapısını işaret eder. Her birini ayrı raporlayın; tek bir genel not, üreticinin ihtiyaç duyduğu bilgiyi çöpe atar.
2017 revizyonu saçaklanma direncinin değerlendirilmesini de güncelledi; eski bir prosedürden çalışmamak için bir neden daha.
Sonucu değiştiren hatalar
1. Yanlış yükleme kiti
ISO 10833'ün modifiye Vettermann yüklemesi ISO 23106 bilyesi değildir. Kitleri etiketleyin, ayrı saklayın ve çalışma föyüne hangisinin takıldığını yazın.
2. Aşınmış pabuçlar ya da bilye yüzeyleri
Yükleme gövdesindeki kauçuk pabuçlar sarf malzemesidir. Aşınmış, camlaşmış pabuç daha az tutar, daha az hasar verir. Kullanım saatini izleyin; aşınmış göründüğünde değil, takvime göre değiştirin.
3. Tamburda kalan serbest lif
Kenarlardan kopan lif ve taban kırıntıları tamburda birikir. Uzaklaştırılmazlarsa darbeyi yastıklar ve hasarı değiştirirler. Serbest malzemeyi yöntemin belirttiği şekilde ve aralıklarla alın; tamburunuzda emiş nozulu varsa ayarlı konumunda tutun.
4. Kondisyonlanmamış numune
ISO 10833 kondisyonlama ve test için ISO 139'a atıf yapar. Karo tabanları — bitüm, PVC, poliolefin — ve naylon ya da yün hav neme ve sıcaklığa duyarlıdır; soğuk depodan doğrudan gelen karo, kondisyonlanmış karo gibi davranmaz.
5. Tambura kötü sabitleme
Test sırasında kayan numune, yöntemin amaçlamadığı bir hasar üretir — genellikle ön kenarda. Numuneleri standardın tarif ettiği şekilde sabitleyin ve ilk çalışma periyodundan sonra kontrol edin.
6. Rastgele ışıkta, tek başına değerlendirmek
Kenar hasarı gözle değerlendirilir. Tutarlı, yönlü aydınlatma kullanın ve mümkünse iki değerlendirici çalıştırın. Tavan ışığı altında tek başına çalışan değerlendirici aylar içinde kayar.
Sonuç nerede kullanılır
Kesik kenar direnci, kontrat tipi zemin kaplama şartnamelerinde sıkça istenir; karo üreticileri de taban ve kenar mühürleme değişikliklerini onaylamak için kullanır. İki kullanımda da sonuçlar zaman içinde karşılaştırıldığı için laboratuvarın kendi tekrarlanabilirliği tek bir sayıdan daha önemlidir.
Rapor kontrol listesi
- Kullanılan ISO 10833 baskısı; rulo mu karo mu yolu.
- Birleşimi fabrika kenarlarının oluşturduğu teyidi (karo) ya da kullanılan kesim açısı (rulo).
- Takılan yükleme kiti ve pabuç durumu ya da kullanım saati.
- Kondisyonlama atmosferi ve süresi.
- Değerlendirici adlarıyla birlikte her hasar türünün ayrı kaydı.
Tek, üç ve altı istasyonlu Vettermann tambur cihazlarımız ISO 23106 ve ISO 10833 yükleme kitleriyle birlikte İstanbul'daki kendi atölyemizde üretilir. ISO 10833 ve ISO 23106 sayfalarına bakabilirsiniz.